OUWE MEUK VAN VOOR DE OORLOG (1)

De Nederlandse cabarettraditie heeft prachtige liedjes opgeleverd die nauwelijks nog bekend zijn. Singer/songwriter Maarten van Roozendaal en Felix Strategier (Theatergroep Flint) stelden uit het repertoire van cabaretpioniers als Louis Davids, J. H. Speenhoff en Eduard Jacobs in 2004 het programma OUWE MEUK samen. Van Roozendaal en Strategier gaven daarmee de oude klassiekers een meer eigentijdse vorm.

Dirk Witte (1885-1932) schreef al op jonge leeftijd zijn eigen teksten en muziek, onder meer voor de lokale zangvereniging, zoals `t Meisje van de Zangvereniging.
Vakwerk brengt het liedjesprogramma Nostalgisch Erfgoed op de planken. Zanger Harry Slinger (Drukwerk) en muzikanten Nico van der Linden, Fred Snel en John Meijer

Vakwerk: ’t Meisje van de Zangvereniging

Begin 1914 ontmoette Dirk Witte Jean-Louis Pisuisse en begon een langdurige samenwerking tussen beiden. Sommige van zijn teksten deden veel stof opwaaien, zoals het lied “De Peren” (1915) over marketentster “Jopie”, een meisje dat peren verkocht aan soldaten, maar ook verder zo goed met hen op kon schieten dat zij aan het eind bleef zitten met “de gebakken peren van het hele bataljon”. Deze verwijzing naar promiscuïteit en ongewenst en ongehuwd moederschap zorgde in 1915 voor een klein schandaal. Toen Pisuisse het op een 1 mei bijeenkomst van de SDAP zong waren er boze reacties. De KRO verbood het lied nog in 1964.
Onder de indruk van de slachtingen in de Eerste wereldoorlog schreef Dirk Witte Het Wijnglas; waarvan de uitvoering door Pisuisse het bekendst werd. Hieronder de uitvoering van een jonge

Gerard Cox: Het wijnglas

’s Avonds lezen w’in de kranten
Hoe het ging die dag aan ’t front
Zoveel honderd weer gevallen
Zoveel duizend weer gewond
Zoveel kind’ren zonder vader
Zoveel moeders zonder kind
En we vragen wanneer eens toch
Dat gemoord een einde vindt

Maar des morgens -welk een vreugde-
Lezen w’in het ochtendblad
Dat er een banket geweest is
In de een of and’re stad
Waar Lloyd George weer heeft gedronken
Op het welzijn van z’n land
Waar de oorlog werd gewonnen
Met het wijnglas in de hand

’s Avonds lezen w’in de kranten
Weer een boot getorpedeerd
Zoveel mensen uitgevaren
Zoveel maar teruggekeerd
Zoveel tonnen graan verloren
Zoveel mensen zonder brood
Zoveel vrouwen, zoveel kind’ren
Dichter bij de hongerdood

Maar des morgens -welk een vreugde-
Lezen w’in het ochtendblad
Van een rijk en deftig feestmaal
In de een of and’re stad
Waar de “Kaiser” heeft gedronken
Op z’n uitgehongerd land
En “den Alten Gott” geprezen
Met het wijnglas in de hand

Elke dag brengt nieuwe ellende
Nieuwe armoe, nieuwe rouw
Elke dag krijgt ons vertrouwen
In de mensen weer een knauw
Angstig vragen we hoe lang nog
Deze oorlogswaanzin duurt
Welke afgezant des duivels
Deze wereld toch bestuurt

Ernstig gaan de diplomaten
Naar hun feestmaal en banket
Satan heeft aan ’t hoofd der tafel
Zich als schenker neergezet
En hij vult daar met een grijnslach
Telkenmale tot de rand
Met het rode bloed der volk’ren
’t Willig wijnglas in hun hand…

Chansonnier Maarten van Roozendaal (1962 – 2013) noemde ‘Mensch, durf te leven’ als het ‘met afstand’ beste kleinkunstlied ooit. ‘Het is een sociaal lied dat de bekrompenheid hekelt en de vrijheid viert.’

Schrijver Dirk Witte (1885-1932) was volgens Van Roozendaal zijn tijd ver vooruit. ‘Hij schreef in 1917 een lied over een moraalomslag die pas in de jaren zestig in Nederland zou plaatsvinden. Nu is het nog altijd actueel omdat er nog steeds streng-religieuze mensen zijn die de teugels best wel eens wat mogen laten vieren. Het lied roept op om je los te maken van conventies. Dat is van alle tijden.’  Het wordt ook gezongen door o.a. Wende Snijders, maar hieronder de versie van:

Ramses Shaffy: Mens durf te leven

Fragment uit Mensch, durf te leven, tekst en muziek Dirk Witte
De menschen – ze schrijven je leefregels voor,
Ze geven je raad, en roepen in koor:
Zoo moet je leven!
Met die mag je omgaan, maar die is te min.
Met die moet je trouwen, al heb je geen zin.
En daar moet je wonen, dat eischt je fatsoen
En je wordt genegeerd als je ‘t anders zou doen,
Alsof je iets ergs had misdreven,
Mensch, is dat leven?

Maar geen volgend leven hoeven ze mij straks te geven
Om te verbeteren wat ik heb fout gedaan – Het zal toch weer hetzelfde gaan

 

Tot slot een lied van de man die de ouwe meuk voor het voetlicht heeft gehaald en zelf ook schitterende liedjes maakte:

Maarten van Roozendaal: Red mij niet (niet heldere filmbeelden)

 

Het mooiste filmpje van Maarten van Roozendaal, ik heb nog nooit iemand zo mooi een sigaret zien opsteken. Om te janken zo mooi, Maarten stierf in 2013 aan longkanker:

Maarten van Roozendaal: Mooi

 

 

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *