NIEUW ZEELAND: MAORI SONGS

Wist u dat André Rieu plaats heeft ingeruimd voor een Maori-lied? Hij heeft in Marusia Louwerse een vaste zangeres; zij is geboren in Australië en heeft Nederlandse emigranten als ouders. Zij bracht het Maori-lied Pokarekare Ana mee, een traditioneel liefdeslied dat rond 1914 het begin van de Eerste Wereldoorlog bekend werd. De afkomst is niet zeker. Het zou betrekking hebben op een meisje dat het meer over zwemt naar haar verboden liefde. Hier in de uitvoering van:

Maisey Rika and the St Joe’s girl: Pokarekare Ana (liefdeslied)

Pōkarekare ana
ngā wai o Waiapu, 1
Whiti atu koe hine
marino ana e.E hine e
hoki mai ra.
Ka mate ahau
2
I te aroha e.
Tuhituhi taku reta
tuku atu taku rīngi,
Kia kite tō iwi
raru raru ana e.

Whati whati taku pene 3
ka pau aku pepa,
Ko taku aroha
mau tonu ana e.

E kore te aroha
e maroke i te rā,
Mākūkū tonu i
aku roimata e.

They are agitated
the waters of Waiapu,
But when you cross over girl
they will be calm.Oh girl
return to me,
I could die
of love for you.
I have written my letter
I have sent my ring,
so that your people can see
that I am troubled.

My pen is shattered,
I have no more paper
But my love
is still steadfast.

My love will never
be dried by the sun,
It will be forever moistened
by my tears.

 

De meest populaire versie is van de Nieuw-Zeelandse Hayley Westenra. Maar ik prefereer de versie van Dame Kiri Te Kanawa (1944). Zij is de geadopteerde dochter van een Ierse moeder en een Maori vader. In haar tienerjaren was ze een popster en entertainer.

Ze leerde opera zingen en begon een carrière als mezzosopraan maar ontwikkelde zich tot sopraan. In 1965 won ze een beurs om in Londen te studeren.

Kiri te Kanawa: Pokarekare Ana (live-uitvoering, beperkte kwaliteit beeld en geluid, omlijst door vogelgeluiden)

De Maori is een polynesisch volk dat zich in de 11e eeuw in Nieuw Zeeland vestigde. Zij noemden hun nieuwe land: het land van de lange witte wolk, waarschijnlijk omdat Nieuw Zeeland met sneeuw bedekte bergen telt. Het waren zwervende jagers en echte krijgers, verdeeld in stammen en zonder koning. Maar in het grote Nieuw Zeeland vestigden ze zich al snel op een vaste plek en werden landbouwers. Nu ze voornamelijk in steden leven is het stamverband nog steeds belangrijk.

De Maori hangen een natuurreligie aan, maar zijn inmiddels ook bekeerd tot het christendom. Maar uit de natuurreligie stamt hun achting voor voorschriften en rituelen. Het woord taboe stamt van hun woord “tapu” (= heilig). En in de muziek speelt magie een grote rol.

In de Eerste Wereldoorlog leverde Nieuw-Zeeland als deel van het Britse Gemenebest op een bevolking van 1 miljoen inwoners maar liefst 100.000 soldaten, waarvan 2700 Maori. 17.000 Van hen sneuvelden en 48.000 werden gewond. Daarmee had het aan de andere kant van de wereld gelegen Nieuw-Zeeland het hoogste percentage gevallenen. De verloren Slag van Gallipolli (zie Muziektips 163) wordt hier nog elk jaar herdacht.

De haka is een uitdagende dans. Mannen staan vooraan, vrouwen staan achter hen om de mannen te steunen. Het oogt agressief door het gebruik van speciale gezichtsuitdrukkingen zoals grimassen, lichaamsbewegingen zoals voetstampen en houding.

De haka werd voor allerlei gelegenheden gebruikt, van het gezamenlijk trekken en duwen om een boot het strand op te schuiven, bij het ritueel waarbij een jonge man volwassen wordt en goede adviezen meekrijgt (wees sterk, toon je spieren) tot een oorlogsdans om de tegenstander te imponeren. Hieronder een

Maori Haka

Tegenwoordig worden de rugbywedstrijden begonnen met een haka, men daagt de tegenstander uit en men pept zichzelf op.

Hiriini Melbourne (1950-2003) was leraar aan een middelbare school en gaf les in de Maori taal. Uiteindelijk werd hij een dean aan de universiteit van Auckland. Naast zanger was hij ook schrijver en componist. Hij zorgde voor een revival van de Maori-taal door het zingen van Maori-liederen op veel scholen.

Hirini Melbourne: Te Kokako

Het volgende kan ik niet helemaal plaatsen, ik denk dat het op basis van een compositie van Hirini Melbourne is en de uitvoering van Richard Nunns (o.a. fluitspeler, zanger, jazzmuzikant, etnomusicoloog en vriend van Hirini). Maar het is heel fraai. Als je Spotify hebt, zoek onder Hirini Melbourne voor meer van deze muziek.

Hirini Melbourne and Richard Nunns: Te Po (Pitch Black Remix)

 

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *