NEW ORLEANS

In de zomer van 1969 maakte ik kennis met Dr. John the Nighttripper. De hoes van de elpee Gris-Gris zag er zo aantrekkelijk uit en de titels klonken zo geheimzinnig (Gris-Gris Gumbo Ya Ya, Danse Kalinda Ba Doom etc) dat ik de plaat zonder te luisteren kocht. Daar kreeg ik geen spijt van. Het was een soort conceptalbum en alle nummers straalden een bijzonder sfeer uit, met elementen van voodoo, cajun, zydeco etc. Het opende een geheel nieuwe (muzikale) wereld voor mij. De grote mannen waren behalve zanger / pianist Dr. John, pseudoniem van Mac Rebennack, ook de arrangeur Harold Battiste. Het openingsnummer:

Dr. John the Nighttripper: Gris-Gris Gumbo Ya Ya

New Orleans was natuurlijk de Amerikaanse Jazz-stad , met een klassieke jazzstijl die is ontstaan uit een samensmelting van diverse jazzstijlen zoals ragtime, creole jazz en blues. De blanke stijlvariant zou als Dixieland muziek bekend worden en voor een internationale doorbraak zorgen. Maar in New Orleans komen nog 3 andere muziekstromingen samen:

TEX MEX (Texaans-Mexicaans) & ZYDECO (Louisiana + Creools) & CAJUN (Louisiana van Franse oorsprong)

Flaco Jimenez (San Antonio, 1939) is een Tejano (muzikant uit het grensgebied van Texas en Mexico) en vooral vaardig op de knopaccordeon. Met de groep Los Caporales speelde Flaco verschillende jaren in de omgeving van San Antonio en hij nam al grammofoonplaatjes op toen hij nog maar vijftien jaar was. In 1960 trad hij enkele jaren op met Doug Sahm (beter bekend van Sir Douglas Quintet). Daarna ging Flaco naar New York en speelde daar met Dr. John, David Linsey, Peter Rowan (Earth Opera!), Ry Cooder en met Bob Dylan. In 1989 maakte hij een tournee door Nederland met de Limburgse band Rowwen Heze

Al Hurricane & Flaco Jimenez: Jambalaya

In het volgende filmpje raakt de accordeonmuziek van Flaco minder ondergesneeuwd:

Freddie Fender & Flaco Jimenez: South of the border

Zydeco is een muziekvorm die ontstond in het begin van de twintigste eeuw onder de Creoolse bevolking van Zuidwest- Louisiana onder invloed van Franssprekende Cajuns. Het genre ontstond als een samensmelting van traditionele Cajunmuziek met Afrikaans-Amerikaanse tradities die ook de basis waren voor de R&B en de blues. Amedé Ardoin maakte de eerste opnamen van wat later zydeco zou worden genoemd in 1928. De muziek raakte in het midden van de jaren vijftig breder bekend dankzij Clifton Chenier (bijnaam “The King of Zydeco“) (1925-1987) en Boozoo Chavis.

Clifton Chenier: Ay Ai Ai (saai filmpje)

De sfeer rond zijn concerten is beter voelbaar in de volgende clip:

Met Cajun wordt het deel van de bevolking van de Amerikaanse staat Louisiana bedoeld, dat vanuit Acadië in Canada hierheen is getrokken. Het gebied noemt men de Cajun Triangle, die grofweg loopt tussen New Orleans, Lake Charles en Alexandria.

Acadië was een Franse kolonie die lag in het tegenwoordige New Brunswick en Nova Scotia. De bevolking was Franstalig. In 1713 werd het gebied Engels. Na een periode van wrijving werd de Franstalige bevolking in 1755 door de Engelsen verdreven. Ze kwamen terecht in de moerassen (bayous) van Louisiana, toen nog Frans gebied. De Amerikanen, die het gebied van Napoleon kochten, noemden hen “Acadians”. Zonder de “A” en op zijn Amerikaans uitgesproken is die benaming gaandeweg verbasterd tot “Cajun”, de tegenwoordige naam van de bevolking, het gebied en de keuken.

Cléoma Breaux (1906-1941) was een cajungitariste en -zangeres. Ze was getrouwd met accordeonist Joe Falcon met wie ze de eerste cajunplaat, ‘Allons à Lafayette’, maakte.

‘Allons à Lafayette’ werd opgenomen in 1928 en werd een groot succes, waarna Falcon en Cléoma Breaux optraden in uitverkochte dancehalls in Louisiana en Texas. In 1928 en 1929 volgden nog verschillende opname-sessies. Na 1937 werd de country & western met viool populair en langzaam werd de muziek van Falcon, met de accordeon als belangrijkste instrument, als ouderwets beschouwd.

Cléoma Breaux & Joseph Falcon: Allons à Lafayette (1928)