KAAPVERDIE, DE MORNA (1)

Kaapverdië is een eilandengroep voor de kust van West-Afrika, 600 km ten westen van Senegal en ca. 1600 km ten zuidwesten van de Canarische eilanden. Samen met Piet, die Portugees spreekt, wandelde ik in 2007 op de eilanden São Nicolau, Santo Antão en Santiago. Het zijn droge eilanden, niet erg groen zoals de naam belooft. Maar veel wandelingen zoeken de groene gedeeltes op en die zijn erg vruchtbaar. Al met al een schitterend wandelgebied, met name het noorden van Santo Antão waar van de hoogvlakte de paden 700 tot 800m de diepte in duiken. De bewoners hebben langs de steile wanden vernuftige stenen trappen aangelegd. Santo Antão is alleen bereikbaar per boot vanuit Mindelo op São Vicente, de geboortestad van Cesaria Evora. De Kaapverdische morna is een mix tussen fado (verlangen, heimwee) uit Portugal en een Afrikaanse-Braziliaanse invloed.

Cesaria Evora: Sodade

Voor een goed begrip van de tekst: veel Kaapverdianen werden in vroeger tijden naar het een kleine drieduizend kilometer verder gelegen São Tomé, een Portugese kolonie voor de kust van Gabon, gelokt om daar voor een laag loon op de cacaoplantages te werken.

Sodade                    /   Heimwee naar vroeger
Quem mostra’bo     / Wie liet je kennis maken
Ess caminho longe? / Met deze lange reis (2x)

Ess caminho            /   Deze reis
Pa São Tomé          / naar São Tomé

Sodade (3x)             / Heimwee
Dess nha terra São Nicolau / naar mijn land São Nicolau

Si bô screvé’ me     / Als je me schrijft
‘M ta ‘screvé’ be     / schrijf ik je terug
Si bô ‘squecé‘ me  / Als je me vergeet
‘M ta ‘squecé’be    / vergeet ik jou ook

Sodade (3x)
Dess nha terra São Nicolau / naar mijn land São Nicolau

Até dia Qui bô voltá / Tot de dag waarop je terugkeert

Kaapverdië was onbewoond toen in 1460 de Portugezen de eilanden bereikten en deel maakten van het Portugese rijk. In 1587 werd de eilandengroep een Portugese kolonie. De eilanden vormden onder andere een belangrijke locatie voor de slavenhandel. De bevolking van Kaapverdië is dan ook ontstaan uit een mix van Portugese kolonisten en Afrikaanse slaven.
Schepen op weg vanuit Europa naar alle windstreken die hier afmeerden sloegen water, gevogelte en fruit in. In ruil gaven de zeevaarders aan de Kaapverdianen meestal rookartikelen zoals pijpen, tabak maar ook kleding.
Cabo Verde werd in 1975 onafhankelijk van Portugal, in het zelfde jaar als Angola en Moçambique.

Teofilio Chantre schreef veel liedjes voor Cesaria en speelde bij haar concerten en plaatopnamen mee.

Teofilio Chantre: Roda Vida

In december 2011 overleed de werelddiva Cesaria Evora. De stem van Titina lijkt erg op die van Cesaria. Dit liedje is vrolijk en dansbaar:

 Titina: Agora ê Abol

 

(orig. 14 jan 2011, bewerkt 2 juli 2015)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *