FOLK UIT DE USA (1)

Woodie Guthrie(1912-1967) bezong in de jaren dertig de verwachtingen, hoop en wanhoop van het volk. Bob Dylan wilde aanvankelijk als folksinger in de voetsporen van Woodie Guthrie treden, hij bezocht Woody Guthrie nog vlak voor zijn dood – maar Dylan bleek al snel te groot voor het genre.

Tom Joad is de hoofdpersoon uit het boek De druiven der gramschap van John Steinbeck. Het gaat over een familie die hun failliete boerderij in de Dust Bowl – waar de harde wind de grond letterlijk wegblaast – in Oklahoma ontvlucht en haar heil in Californië verwacht te vinden, het Beloofde Land in de jaren dertig waar alles vruchtbaar is en iedereen een goed bestaan zal verschaffen. Natuurlijk komen ze bedrogen uit want met hen zijn nog honderdduizenden onderweg. In Californië komen ze in een tentenkamp terecht en moeten elke dag maar zien te overleven. Met een beetje geluk worden ze die dag door een rijke boer gekozen om voor weinig geld druiven te plukken.

In Tom Joad geeft Woodie Guthrie een samenvatting van het boek.

Bruce Springsteen schreef vervolgens na het kijken van John Ford’s verfilming van het boek The Ghost of Tom Joad (1995). Dit werd weer gecovered door Rage against the Machine.

Woody Guthrie: Tom Joad

Luister ook naar Jesus Christ.

Het sarcasme druipt af van Jesus Christ waarin hij de houding van Amerikaanse Christenen vergelijkt met dat van de verrader van Jezus, Judas Iskariot. Woodie Guthrie was een meester in korte, krachtige songs. Het volgende spreekt voor zich:

Woodie Guthrie: Riding in my car, car

 

Begin jaren 60 werd Pete Seeger (1919-2014) de voorman van de folkbeweging, met o.a. This land is your land, en We shall overcome.

In 1940 richtte Pete Seeger samen met Woody Guthrie de Almanac Singers op, een steeds wisselde groep muzikanten die in hun werk o.a. linkse en pacifistische ideeën uitdroegen. Toen Amerika, na de Japanse aanval op Pearl Harbor zich ook met de Tweede Wereldoorlog ging bemoeien, werden de Almanac Singers in heel Amerika populair. Inmiddels hadden ze hun pacifistische liederen laten varen. De groep was heel populair en werd door de regering als gevaarlijk beschouwd; ze werden door de FBI in de gaten gehouden.

In 1947 vormde Pete Seeger een nieuwe groep The Weavers en schreef het grote succesnummer If I had a hammer (in Nederland bekend door Triny Lopez). Met de Weavers volgden andere ‘hits’ als Goodnight Irene (van Leadbelly) en Kisses sweeter than wine.

Het succes van de Weavers was groot, maar tijdens de Koude Oorlog werden ze op allerlei manieren gedwarsboomd. Pete Seeger begon een solocarrière. In 1955, in de periode van het McCarthyisme, werd Seeger aangeklaagd wegens ‘on-Amerikaanse’ activiteiten. Hij werd veroordeeld tot een jaar gevangenisstraf, maar door een technische fout al na vier dagen vrijgelaten.

Bij de heropleving van de folkmusic begin jaren zestig speelde Pete Seeger een centrale rol. Hij had hits met Where have all the flowers gone en We shall overcome , een stellingname voor de gelijkberechtiging van de zwarte bevolking. In 1965 hadden The Byrds veel succes met de song Turn! Turn! Turn!, een door Seeger op muziek gezette tekst uit het bijbelboek Prediker. Ook in de protestacties tegen de Vietnam liet Seeger van zich horen. Hieronder zijn grootste hit met een tekst van de Cubaanse dichter en onafhankelijkheidsstrijder José Marti y Pérez (1853–1895) op een Cubaans volkswijsje. José Marti was leider van de Cubaanse onafhankelijkheidsbeweging en tevens een gewaardeerd dichter. Martí kwam om in de veldslag met de Spaanse troepen in de slag om Dos Ríos op 19 mei 1895.

Pete Seeger: Guantanamera

Een van de sterren uit de folkscene is Joan Baez. Zij was korte tijd de vriendin van Bob Dylan, maar die was al snel uitgekeken op het genre en op Joan. Dylan ging elektrisch (versterkt) spelen waardoor de folkies zich van hem afkeerden, maar waardoor hij een veel groter publiek terugkreeg.

Ook aan de volgende song gaat een heel verhaal vooraf. In het kort: de geëmigreerde Zweed Joseph Hillström (1879-1915) werd in Amerika als Joe Hill bekend als zanger en liedjesschrijver met landelijke bekendheid en vakbondsactivist. In 1914 werd hij verwond op dezelfde dag dat een lokale notabele en zijn zoon werden vermoord. Joe Hill kreeg de schuld van de moord. Hij weigerde een alibi te verschaffen, zijn verwondingen waren veroorzaakt door een ruzie over een vrouw van wie hij de identiteit niet kon onthullen want ze was getrouwd. Na een proces vol tegenstrijdigheden en onzekerheden werd hij tot de strop veroordeeld, ondanks een wereldwijd beroep op clementie.

In 1936 schreef Earl Robinson de Joe Hill-song op een tekst van Alfred Hayes uit 1930.

Joan Baez: Joe Hill

Of Wildwood flower