Ethno-Jazz

“What’s in a name?”, vroeg Shakespeare zich af. Een naam is wel degelijk belangrijk, we maken elke dag keuzes op grond van een naam, een begrip. Zeg “Toskane” en u heeft er meteen een voorstelling bij. Het maakt niet uit of die voorstelling klopt, u bent misschien nooit in Toscane geweest, maar een beeld heeft u wel. Er volgt meteen een invulling. Zeg “Jazz” of “hiphop” of “klassieke muziek” en u heeft meteen een beeld: u bent benieuwd wat er volgt of u schermt u meteen af, “daar hou ik niet zo van”. Ik heb dat ook, het is volkomen natuurlijk. Om vat op de wereld te krijgen moet je niet alles elke dag opnieuw hoeven te ontdekken. Daarom gebruiken we taal.
Zelf heb ik niet zo veel met (free) jazz. Maar wat is jazz? De swingmuziek van net voor en na de Tweede wereldoorlog, Glen Miller bijvoorbeeld (ZIE muziektip DANSWOEDE), vind ik heerlijke dansmuziek. Ook de Ethiopische jazz (Astatke, muziektips ETHIOPISCHE JAZZ) vind ik zeer fraai, evenals veel andere jazz waarin ook etnische muziekelementen doorklinken. En daarmee kom ik op het vage begrip Ethno-jazz, een benaming voor jazz die elementen van etnische muziek bevat, of een samenwerking van jazzmuzikanten en vertegenwoordigers van andere muziekgenres. Het begrip komt op terwijl tegelijkertijd de wereld globaliseert. Wij zwermen al reizend over de hele wereld uit, anderzijds bevolken musici uit de hele wereld onze podia en festivals.
Deze ontwikkeling begon al vroeg na de Tweede Wereldoorlog. Jazzcentrum New Orleans wisselde muziek uit met Cuba en de Caraïben. In de jaren vijftig werden Arabische en Afrikaanse elementen in de jazz opgenomen, in de zestiger jaren Indische en Balinese invloeden (bijv. in de muziek van Don Cherry, “by the way” de vader van Neneh Cherry, bekend van de hit samen met Youssou N’Dour 7 Seconds).
Ornette Coleman (1930) exponent van de free-jazz beweging, bezocht in navolging van de schrijvers Paul Bowles en Willam Burroughs en de musici Brian Jones van de Rolling Stones en Robert Palmer het dorp Jajouka in het Rifgebergte in Marokko en verwerkte vervolgens Soefi – invloeden in zijn album: Dancing in your head. Daarover misschien een andere keer.

Nick Page (beter bekend als Count Dubulah) richtte in 1990 samen met Tim Whelan en Hammid Man-Tu Trans Global Underground op, een wereldmuziekgroep die succes had met Natacha Atlas als zangeres. Ook toen de band uit elkaar viel bleef hij haar albums produceren. Na een reis naar Addis Abeba richtte hij met Ethiopische musici de band Dub Collossus op. De Ethiopische jazz-invloed is duidelijk hoorbaar.

Dub Colossus: Guragigna

 

Het Canadese The Souljazz Orchestra mixt jazz met funk:

The Souljazz Orchestra: One Life to live

De Jamaicaan Ernest Ranglin mixt jazz met reggae:

Ernest Ranglin, Monty, Sly & Robbie: Surfin

Ernest Ranglin (1932) is een jamaicaanse (sessie) gitarist en componist. Ik noem slechts een paar projecten waaraan hij meewerkte, hij componeerde voor de james Bonsfilm Dr. No, speelde gitaar bij de plaatopnames van de Wailers en arrangeerde en speelde gitaar op de wereldwijde hit van Millie Small: “My Boy Lollipop”.

De Jamaicaanse jazzpianist Monty Alexander (1944) speelt swingjazz met Caraïbische invloeden.

Sly and Robbie is een Jamaicaans reggaeproducersduo dat samenwerkt sinds de jaren 70. Het duo bestaat uit drummer Sly Dunbar (1952) en bassist Robbie Shakespeare (1953). Sly en Robbie hebben als groep tientallen albums uitgebracht en daarnaast samengewerkt met veel reggaeartiesten maar ook met Bob Dylan, Grace Jones, Mick Jagger, Ian Dury, Madonna en Serge Gainsbourg.Volgens een schatting heeft het duo meegewerkt aan 200.000 nummers.

Het Hadouk Trio is een Franse etno-jazzband. De naam van de band verwijst naar de instrumenten hajouj (Noordafrikaanse driesnarige bas) en duduk, die de basisinstrumenten van het trio zijn. De muziek kenmerkt zich door een mengeling van Oriëntaalse, Europese en Afrikaanse klanken.

Hadouk Trio: Lomsha

Uit Amsterdam komt Arifa, die jazz mixt met de eeuwenoude muziek uit de Balkan en Turkije. De muzikanten komen uit Roemenië, Turkije, Nederland en Duitsland.

Arifa: Anatolian Alchemy